Sayfalar

Site İçinde Ara

Tüketici Hakem Heyeti Kararı Nasıl İcraya Konulur Yeni Tüketici Kanunu ve Uygulamaları İle Neler Değişti Tüketici Davalarında Belirsiz Alacak Meselesi Bıktıran SMS Reklamlarını Şikayet Edebilirsiniz Bizi Facebook ve Twitter'dan Takip Edebilirsiniz Bize Yazın Cevap Verelim

9 Aralık 2015 Çarşamba

Ayıplı malda satıcının sorumluluğu ve tüketicinin seçimlik hakları.



Ayıplı malda satıcının sorumluluğu ve tüketicinin seçimlik hakları.

Önceki yıllara nazaran tüketicilerin hakları konusundaki bilinçlenme oranı oldukça yüksek denilebilecek bir orandadır. Bu çok memnuniyet verici bir gelişmedir. Bunda bazı tüketici derneklerinin çok özverili çalışmaları başlıca etkendir. Her ne kadar tabelalarında tüketici derneği yazan bazı dernekler varsa da, bunların aslında faaliyet alanlarının daha çok para karşılığında firmalara tüketici ödülü adı altında ödül satmalarını da görmezden gelemeyiz..! Bu gibi sözüm ona dernekleri, düzgün ve asıl amacına uygun olarak faaliyet yürüten diğer tüketici derneklerinden ayırıyorum… Bu konuyu bir sonraki yazımda irdeleyeceğim. Neyse biz asıl konumuza dönelim.


Tüketici olarak haklarımız konusunda ne kadar çok bilgi sahibi olursak, o kadar bilinçli hareket etme imkânımız olacaktır. Zira haklarımızı bilmez isek satın aldığımız bir mal veya hizmetten sonradan ortaya çıkması muhtemel sorunlarla baş edebilmemiz zor olacaktır.

Zaten bunu yargı mercilerine yapılan başvurulardaki sayısal artışlarda, adliyelerde açılan tüketici mahkemesi sayısında ve il ve ilçelerde kurulu bulunan tüketici hakem heyeti sayılarına bazı yerlerde yenilerinin eklenmesini sayabiliriz.

Yargı mercilerine tüketicilerin yaptıkları başvurularda yüzde 90’ların üzerinde sayılabilecek bir oranda tüketici lehine sonuçlandığı yayınlanan raporlarda açıklanmaktadır… Bu güncel istatistik bilgilere Gümrük ve Ticaret Bakanlığına bağlı birim olan Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün resmi internet sitesi www.tuketici.gov.tr adresinden ulaşmak mümkündür.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ayıplı mal ve hizmetlerde satıcı, sağlayıcının sorumluluğunu daha da artırmıştır. Mülga 4077 Sayılı Tüketici Kanununda 4. ve 4/A. Maddelerinde ayıplı mal ve ayıplı hizmette sorumluluk mal ve hizmetin tüketiciye teslimi tarihinden itibaren ilk bir ay ve sonrasında asgari olarak 2 yıl ile sınırlamıştı. Bu 6502 Sayılı Tüketici Kanununda mal ve hizmetin satışından itibaren ilk 6 ay ve sonrasında 2 yıl olarak değiştirilmiştir.

Tüketiciler, satın aldıkları bir mal veya hizmette ilk altı ay içerisinde ortaya çıkan bir ayıptan dolayı yasal dört seçimlik haklarından birini tercih etme hakkını kullanma hakkı doğar…

Bunlar;
1.   Satın alınanın (mal veya hizmetin) fatura bedelinin iadesi,
2.   Ayıpsız misliyle değişim,
3.   Ücretsiz onarım ve
4.   Ayıp oranında bedel indirimi olarak sıralayabiliriz.

Burada şu hususun altını önemle çizmek gerekir; mülga 4077 sayılı kanun ayıbın ilk bir ay içerisinde ortaya çıkmasından itibaren bu ayıbın satıcıya bildirilmesi yükümlülüğünü tüketiciye vermekteydi. Bu satın alınan mal veya hizmetin toplam garanti süresi içinde de ortaya çıkacak bir ayıpta yine satıcı, sağlayıcıya bildirimin yapılmasını tüketiciye yüklemekteydi… Yani tüketici ayıbı satıcıya yazılı olarak yapmakla yükümlüydü. Tabi bu birçok tüketicinin bilmediği, yapamadığı veya bir şekilde yapmadığı bir şeydi. Ancak birçok tüketicinin sırf bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle haklı olduğu bir konuda haklı görülmemesi (eksik ifa) yeni mağduriyetlere neden olmaktaydı… Nitekim bu konudaki sıkıntı dile getirilerek yeni mevzuatta bunun daha basitleştirilmesi ve tüketicilerin sırf bu yüzden mağdur olmaması için yasal mevzuatta yeniden bir düzenlemeye gidilmesi şart olmuştu… Ve bu bağlamda 6502 Sayılı Tüketici Kanununda bu değişiklik yapılmış oldu. Yani tüketicinin yazılı bildirimde bulunma yükümlülüğü kaldırılmış oldu. Bunun yerine kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla bildirimde bulunması yeterli görülmüş.

Özellikle ilk 6 ay içerisinde ortaya çıkan ayıpta, ayıbı bildirmek yükümlülüğü tüketicinin omzundan bir yük olarak kaldırılmış. Zira kanun maddesi ayıbın olmadığının ispat yükümlülüğünün satıcıya ait olduğunu kesin bir tanım ile hüküm altına almıştır.

Sonuç itibariyle 6502 Sayılı Tüketici kanunu yapılan son değişiklikler ile tüketicilere yeni haklar getirmiş ve zayıf olan tüketicinin güçlü satıcı karşısında kanununda ruhuna uygun olarak korunmasını sağlamıştır. Burada tüketicilere tavsiyemiz seçimlik haklarını kullanırken yasada belirtilen dört seçimlik haklarından sadece birini kullanabilme hakkına sahip olduğunu bilmesidir. Genel olarak bu dört seçimlik haklarından en çok tercih edileni ise, malın fatura bedelinin iadesinin tercih edilmesidir. Ki bu çok doğru ve yerinde bir tercihtir. Elektronik ürünlerde ise tüketicilerin çoğunluğu ayıbın ortaya çıkmasıyla birlikte nasıl bir yol izleyecekleri ve seçimlik haklarından hangisinin daha doğru olacağının getirdiği kafa karışıklığıdır. Çünkü elektronik ürünler daha çok ithal ürünler olduğundan döviz kurunun artışına bağlı olarak bedel iadesi tercihlerinde ekonomik açıdan zarara uğramış olacaklardır. Doğal olarak tüketici, bu durumda malın ayıpsız misliyle değiştirilmesini tercih etmesi, tüketici açısından en doğru olanıdır.  Ancak bu tercihte dövizin artışına bağlı olarak satıcının deyim yerindeyse işine gelmemektedir… Satıcı dövizin artışıyla ürünün fiyatının arttığını ileri sürerek, ürünün niteliği ve niceliği açısından daha düşük bir modeli tüketiciye önermesi ve hatta almaya zorlaması uyuşmazlığın en çok yaşandığı sorunların başında gelmektedir.

Her ne kadar mahkemeler ve tüketici hakem heyetleri bu konuda malın ayıpsız yenisi ve misliyle değişimine karar verse de, satıcı buna uymamaktadır. Kısacası hüküm tüketici lehine olsa da kararın yerine getirilmesinde satıcı açısından bir yaptırım olmadığı için değişen bir şey olmamaktadır. Âcizane görüşüm ve fikrim şudur; değişim kararında tüketicinin zarara uğramaması için hükme, malın ayıpsız misliyle değişiminin mümkün olmaması halinde İİK.24. maddeye göre rayiç bedeli üzerinden bedel iadesine karar verilmesi kanaatimce bu konulardaki birçok sıkıntıyı giderecektir.

Mehmet İMREK
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Güvenli İnternet İhbar

FLAŞ... FLAŞ... FLAŞ... TURKCELL'E YARGI ŞOKU..!

Tüketici Hukuku Akademisi

Yorum Ekle



Tüketici Hukuku Akademisi

BİLGİ: CEP TELEFONU VEYA E-POSTA ADRESİNİZE GELEN "DOSYA MASRAFI VE KREDİ KARTI AİDAT KESİNTİLERİNİ GERİYE DOĞRU 10 YIL OLARAK ALIYORUZ" ŞEKLİNDEKİ SMS, MAİL VE SESLİ ÇAĞRILARA İTİBAR ETMEYİNİZ... BU BİR DOLANDIRICILIKTIR!!!

Yorum Ekle

ip adresi

Paylaş- Twitle-Mail- Yazdır-Ekle

Tüketici Hukuku Akademisi Gadgets